شگفت‌ ترین صداهای دنیا: از صدای هیولاهای زمینی تا آوازهای فرازمینی

در فضا هیچکس نمی‌تواند صدای فریاد خودش و دیگران را بشنود؛ این درست نیست. درست است که صدا برای منتقل‌شدن به وسیله‌ای همانند هوا یا آب نیاز دارد، اما فضا خلاء است. بعد باید سکوت مطلق باشد. در سال ۲۰۲۲، ناسا ثابت کرد که این نوشته کاملاً هم صحیح نیست. فضا یک محفظه‌ی خلاء مطلق نیست، به این علت کاملاً هم ساکت نیست. خوشه‌های کهکشانی حاوی گازهایی است که می‌تواند محیط مناسبی را برای حرکت و انتقال امواج صوتی فراهم کند.

به همین علت، ناسا موفق شد که صدای انتشار‌شده از یک سیاه‌ چاله را ضبط کند. دانشمندان ناسا ناچار شدند که چندین دفعه این صدا را تحکیم کنند، چون نزدیک به ۵۷ اکتاو پایین‌تر از نت دو میانی (میدل سی) می بود. یعنی زیاد پایین‌تر از آن که به‌وسیله‌ی گوش انسان شنیده بشود. صدای سیاه‌چاله برای این که به گوش انسان برسد باید نزدیک به ۲۸۸ کوادریلیون از نسخه‌ی مهم بزرگ‌تر می‌شد؛ و در نظر بگیرید که هر یک کوادریلیون ۱۵ صفر دارد. به‌هرحال، صدای سیاه‌چاله همانند‌به ناله و غرش‌های ترسناکی شنیده می‌بشود.

اتفاق‌های تعداد بسیاری در خورشید رخ می‌دهد: فوران‌ها، امواج، شراره‌های خورشیدی و غیره. اما چشمان انسان قادر به دیدن آن‌ها نیست و دانشمندان حتی با وجود فناوری‌های بصری تا این مدت نمی توانند اتفاقات درون خورشید را ببینند. در عوض، از ارتعاشات تولیدشده توسط امواج و شراره‌های خورشیدی منفعت گیری می‌کنند و برای کسب اطلاعات زیاد تر درمورد‌ی منظومه، آن‌ها را به صدا تبدیل می‌کنند.

آژانس فضایی اروپا و ناسا بیش‌از ۲۰ سال است که برای انجام تحقیقات، صدای ارتعاشات ناشی‌از حرکات خورشید را ثبت می‌کنند. داده‌های ارتعاشات به منظور حذف صدای فضاپیماها (قطعاً فضاپیماهای ساخته‌شده توسط بشر) پاکسازی می‌بشود. سپس فرکانس به مقدار ۴۲ هزار افزایش می‌یابد تا در محدوده‌ی شنوایی انسان قرار بگیرد. شما می‌توانید در وبسایت ناسا به پچ پچ‌ی تپنده و وهم‌آلود نزدیک‌ترین ستاره گوش بدهید.

در سال ۱۹۶۹، فضانوردان در کابین فرماندهی آپولو ۱۰ اظهار کردند که صدای موسیقی عجیبی را بر فراز ماه شنیدند. در سال ۲۰۰۸ نسخه‌ی نوارهای صوتی این ماموریت توسط ناسا انتشار شد. در صداهای ضبط‌شده فضانوردان در رابطه موسیقی «ماورای جَو» سخن بگویید می‌کردند. بعد‌از نزدیک به یک ساعت صدا متوقف شد و سپس از آن فضانوردان در رابطه این که آیا باید این توانایی را به کنترل‌کنندگان ناسا خبر بدهند یا خیر سخن بگویید می‌کردند.

تکنسین‌های ناسا و فضانوردان آپولو ۱۱ که صدای شبیهی را در نیمه‌ی نهان ماه شنیده بودند، اعتقاد دارند که صدای «موسیقی» شگفت و ناشناخته امکان پذیر ناشی‌از تداخل رادیویی بین ابزارهای کابین فرماندهی و ماژول ماه در زمان نزدیک‌شدن این دو به یکدیگر تشکیل شده باشد.

مشتری نه تنها بزرگ‌ترین سیاره‌ی منظومه شمسی است، بلکه صدای نسبتاً عجیبی نیز دارد. در ژوئیه ۲۰۱۶، فضاپیمای جونوی ناسا پیش از رسیدن به سیاره‌ی مشتری با سرعتی در نزدیک به ۲۴۱ هزار کیلومتر در ساعت از مرز میدان مغناطیسی قوی این سیاره‌ی غول‌پیکر عبور کرد. عبور از مرز نزدیک به دو ساعت طول کشید و ابزارهای روی فضاپیما صداهای ایجادشده از برهمکنش «شوک تعظیم» میدان‌های مغناطیسی مشتری و بادهای خورشیدی مافوق صوت را که از خورشید برون می‌ریزد، ضبط کرد.

نتیجه، ضبط صداهای جیغ‌همانند و غرش‌های عجیبی است که در واقع فقط صدای طوفان‌ها و بادهای فضایی دوردست را که در اطراف بزرگ‌ترین سیاره‌ی منظومه شمسی موج می‌زند، منعکس می‌کند.

اولین میکروفون کارآمد را مریخ‌نورد استقامت به سیاره‌ی مریخ حمل کرد. این میکروفون هر دو روز یک‌بار فقط به‌زمان سه دقیقه صداهای سیاره را ضبط می‌کرد، اما با‌این‌حال به اکتشافات مهمی ازجمله ضبط صدای یک گردباد در این سیاره دست یافت. از زمان فرود مریخ‌نورد استقامت بر این سیاره، دانشمندان شواهدی از نزدیک به ۱۰۰ گردباد کوچک را مشاهده کرده بودند. اما درنهایت وقتی که میکروفون روشن می بود و کار می‌کرد، یکی از این گردبادها از کنارش گذشت.

ضبط صدا در کنار ابزارهای فرد دیگر همانند سختی هوا و عکاسی تایم‌لپس به دانشمندان پشتیبانی کرد تا جو مریخ و شرایط آب‌و‌هوایی‌اش را بهتر فهمیدن کنند. صدای گردبادهای کوچک مریخ تاحدودی دارای قوت شبیه با گردبادهای روی زمین است، یعنی نیازی نیست که فضانوردان در آینده دلواپس این گردبادها و انفجار تجهیزاتشان باشند.