اسپیس ایکس بالاخره استارشیپ را فرود آورد؛ قدم بعدی برای این موشک غول‌پیکر چیست؟_باماها

بامداد چهارشنبه به زمان ایران، موشک استارشیپ دهمین پرواز آزمایشی یکپارچه‌ی خود را انجام داد و بالاخره توانست با قطع زنجیره‌ی ناکامی‌های قبلی، به همه اهداف تعیین‌شده‌ی خود دست یابد. بااین‌حال، اسپیس ایکس به‌زودی نسخه‌ی جاری از این موشک غول‌پیکره نقره‌ای را کنار خواهد گذاشت و به سراغ پرتاب مدل‌های بهبودیافته‌تر خواهد رفت.

اسپیس ایکس در حال ساخت استارشیپ است تا به مسکونی‌سازی مریخ به دست بشر پشتیبانی کند. مطابق حرف های‌ی ایلان ماسک، برای رسیدن به این مقصد بلندپروازانه، ابرموشک اسپیس ایکس که بزرگ‌ترین و قدرتمندترین وسیله‌ی پرتاب ساخته‌شده در تاریخ محسوب می‌بشود، باید به‌مراتب بزرگ‌تر بشود.

استارشیپ از دو عنصر ساخته‌شده از استیل ضدزنگ راه اندازی شده: یک بوستر عظیم به نام سوپر هوی و یک مرحله‌ی فوقانی که استارشیپ یا به اختصار «شیپ» نامیده می‌بشود. هر دو مرحله‌ی استارشیپ از موتورهای قوی رپتور نیرو می‌گیرند و به‌طوری طراحی شده‌اند تا به‌صورت کامل و سریع چندبارمصرف باشند.

مدل جاری استارشیپ معروف به «نسخه ۲»، ۱۲۱ متر ارتفاع دارد و درمجموع از قوت ۳۹ موتور رپتور منفعت می‌گیرد: ۳۳ موتور روی سوپر هوی و ۶ موتور روی شیپ. اما نسخه‌های بعدی قرار است از این هم نیرومندتر و بزرگ‌تر باشند. ماسک در اتفاقات به‌روزرسانی استارشیپ که ماه مه قبل به‌صورت زنده پخش شد، او گفت نسخه بعدی به نام «نسخه ۳»، ۱۲۴٫۴ متر ارتفاع خواهد داشت. یکی از اسلایدهای اراعه نیز نسخه‌ای با نام «استارشیپ آینده» را نشان داد که ارتفاعش به ۱۴۲ متر می‌رسد.

مدل ۱۴۲ متری استارشیپ به گمان زیادً همان «نسخه ۴» (V4) است که ماسک دوشنبه ۲۵ اوت، یک روز قبل از پرواز دهم، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس درمورد‌اش سخن بگویید کرد. او نوشت:

استارشیپ نسخه ۴ با افزودن ۳ موتور رپتور دیگر به فضاپیمایی زیاد بلندتر، ۴۲ موتور خواهد داشت. این فضاپیما در سال ۲۰۲۷ پرواز خواهد کرد. استارشیپ نسخه ۳ ارتقایی عظیم نسبت به نسخه ۲ جاری است و باید تا آخر سال مرحله های تشکیل و آزمایش را تکمیل و از سال سپس، پروازهای سنگینش را اغاز کند.

اگر همه چیز مطابق برنامه پیش برود، برخی از نسخه‌های سوم استارشیپ عازم مریخ خواهند شد. اسپیس ایکس سال ۲۰۲۶ را برای انجام نخستین مأموریت‌های استارشیپ به مریخ که از نوع آزمایشی، بدون سرنشین و فاقد تجهیزات خواهند می بود، مقصد قرار داده است.

دن هوت، گزارشگر اسپیس ایکس، عصر دوشنبه در پخش اینترنتی پرواز دهم با اشاره به مأموریت‌های مریخی استارشیپ، او گفت: «آن‌ها فقط قرار است سطح‌نشین‌هایی با حداقل دوام‌پذیری را به‌طور مستقیم از قسمت پایینی بدنه موشک و بدون منفعت گیری از پایه‌های فرود، روی سطح مریخ قرار دهند. این مأموریت‌ها فقطً به ما پشتیبانی می‌کنند تا ثابت کنیم که واقعاً‌ قادر به رسیدن به مریخ هستیم. می‌خواهیم روی یادگیری تا بیش‌ترین حد ممکن تمرکز کنیم و نیازمندی‌های سفر و فرود را نشان دهیم.»

اگر همه چیز با ناوگان آزمایشی مریخ خوب پیش برود، اسپیس ایکس در پنجره پرتاب بعدی مریخ در سال‌های ۲۰۲۸-۲۰۲۹، سطح فعالیت‌هایش را افزایش خواهد داد. (مریخ و زمین هر ۲۶ ماه یک بار برای پرواز بین‌سیاره‌ای هم‌راستا خواهد شد.)

آماندا لی، دیگر گزارشگر اسپیس ایکس که در همراهی با هوت، پخش زنده دوشنبه را برگزار کرد، او گفت: «ما تلاش می‌کنیم زیرساخت‌های اولیه را فرود آورده و تجهیزات بیشتری ارسال و منبع های حاضر در سیاره را برسی کنیم»، وی این چنین با اشاره به ربات انسان‌نمای تسلا، افزود اپتیموس نیز در پرواز وجود خواهد داشت تا کارهای سنگین اولیه را انجام دهد».

هوت در ادامه او گفت از پنجره پرتاب ۲۰۳۰-۲۰۳۱ به سپس، «به افزایش مقدار بار ارسالی در هر فضاپیما ادامه خواهیم داد و همزمان به احداث زیرساخت زیاد تر، یافتن منبع های و تشکیل سوخت برای فضاپیماهایی می‌پردازیم که از مریخ بازمی‌گردند. تا سال ۲۰۳۳، می‌خواهیم مقدار بار هر استارشیپ را دو برابر کنیم و کم کم به فراهم‌کردن عرصه‌ی وجود خودکفا در سیاره سرخ نزدیک شویم».

رسیدن به آن نقطه آسان نخواهد می بود؛ همه پروازهای قبلی استارشیپ زیرمداری بوده‌اند و این موشک تا این مدت حتی به مدار زمین نرسیده است. سه پرواز آزمایشی تازه قبل از پرواز دهم نیز به انفجار زودهنگام استارشیپ ختم شدند.

چالش دیگر، پر کردن مخازن استارشیپ در مدار زمین است. مرحله فوقانی در هر پرواز با سوخت کم پرتاب می‌بشود تا وزن بیشتری برای بار داشته باشد. درنتیجه، استارشیپ‌هایی که به ماه یا مریخ می‌روال، باید قبل از اغاز سفرشان، چندین بار در مدار زمین سوخت‌گیری کنند.

ماسک او گفت: «تا جایی که خبر دارم، هیچ‌کس تا بحال انتقال سوخت در مدار را در این مقیاس آزمایش نکرده است.» اسپیس ایکس تصمیم دارد سال آینده به سراغ آزمایش سوخت‌گیری مداری با استارشیپ برود. ماسک در آخر او گفت:

من مطمئنم تیم بسیار بااستعداد اسپیس ایکس به این اهداف دست خواهد یافت و ما در آینده استارشیپ‌ها را روی مریخ فرود خواهیم آورد و زندگی را روی این سیاره می‌سازیم.