زهر مورچه مخملی همانند چاقوی سوئیسی چندکاره است_باماها

تعداد مقداری از موجودات می‌توانند با مورچه‌ی مخملی (Mutillidae) دچار شوند و بدون صدمه، جان سالم به در ببرند. این حشرات زمینی برخلاف نامشان در واقع مورچه نیستند، بلکه زنبورهای انگلی می باشند که به‌خاطر نیش‌های زیاد دردناکشان معروف‌‌اند.

اکنون پژوهشگران کشف کرده‌اند که زنبورها‌ی مخملی نیش‌دار به همه گونه‌ها به یک شکل صدمه نمی‌رسانند. ترکیبات گوناگون در زهر آن‌ها بسته به نوع قربانی که قرار است نیش بخورد، کار خود را انجام خواهند داد. یافته‌ها‌ی مطالعه‌ی تازه به تازگی در نشریه‌ی Current Biology انتشار شده است.

به‌گزارش ساینس‌نیوز، مورچه‌های مخملی از جمله حشراتی می باشند که به خوبی از خود دفاع می‌کنند و علاوه‌بر زهر، به رنگ و بوی هشدار‌دهنده، اسکلت خارجی زیاد سخت، نیش بلند و توانایی تشکیل صدای بلند زمان روبه رو با محرک، تجهیزمی باشند. جاستین اشمیت، حشره‌شناس، در سال ۲۰۱۶ نوشت حس نیش مورچه‌ی مخملی همانند ریختن روغن داغ از سرخ‌کن روی همه سطح دست است. تحقیقات نشان داده‌اند که مهره‌داران دیگر، از جمله پستانداران، خزندگان، دوزیستان و پرندگان نیز به نیش این زنبور عکس العمل نشان خواهند داد.

لیدیا بورخون، متخصص نوروبیولوژی حسی در دانشگاه ایندیانا بلومینگتون، معتقد است در برخی موارد، زهرها به اهداف مولکولی مشترکی در موجودات گوناگون دعوا می‌کنند که از اجداد مشترک به آن‌ها ارث رسیده است. هنگامی که بورخون و همکارانش برای اولین‌بار آزمایش با مورچه‌های مخملی را اغاز کردند، مشکوک شدند که امکان پذیر در رابطه زهر آن‌ها نیز این چنین باشد. بورخون می‌گوید: «اگر می‌خواهید در برابر شکارچیان بسیاری دفاع کنید، منطقی است که زهر باید با مقصد‌قرار‌دادن یک مولکول باستانی و مشترک عمل کند. در نهایت، آنچه ما اشکار کردیم متفاوت و شگفت‌انگیز می بود.»

تیم تحقیقاتی زهر مورچه‌های مخملی سرخ (Dasymutilla occidentalis) را جمع‌آوری کردند و نسخه‌های مصنوعی ۲۴ پپتید آن را ساختند. این پپتیدها مواد شیمیایی مهم می باشند که درد تشکیل می‌کنند یا به سلول‌ها صدمه می‌زنند. پژوهشگران با آزمایش ترکیب زهر و هر پپتید به‌طور جداگانه روی نورون‌های لارو مگس میوه، موفق به شناسایی عکس العمل خاصی شدند که توسط پپتید مهم Do6a تشکیل می‌شد و به نورون‌هایی دعوا می‌کرد که به تحریکات زیان اور عکس العمل نشان خواهند داد.

بورخون می‌گوید یافته‌ها در کل مشخص می کند که زهر مورچه مخملی در پستانداران که مسیرهای درد شبیهی دارند، از طریق مکانیسم عمومی‌تر علتایجاد درد می‌بشود، در حالی که تاثییر زهر روی حشرات به یک مقصد خاص‌تر وابسته است.

مطالعه‌ی تازه یکی از اولین تحقیقاتی است که وجود چندین مکانیسم عمل در یک زهر را مشخص می کند. سام رابینسون، سم‌شناس دانشگاه کوئینزلند استرالیا، می‌گوید: «این یک قدم اولیه‌ی مهم است که با منفعت گیری از تکنیک‌های نوآورانه به یک سوال دلنشین پرداخته است.» او اضافه می‌کند که این نوع زهر امکان پذیر بیشتر از آنچه به نظر می‌رسد، رایج باشد؛ اما تا این مدت در دیگر موجودات کشف نشده باشد؛ چون انگیزه‌ی علمی مقداری برای آزمایش تاثییر زهر موجودات گوناگون وجود دارد، به‌اختصاصی اگر طوری شکارگر خاص باشد و فقط یک گونه را شکار کند. او می‌گوید: «به همین علت، هرچند امکان پذیر به نظر برسد که این ویژگی بی همتا است، به‌طور قطعی نمی‌توان نظر داد.»

مطالعه‌ی تازه این چنین به راز فرد دیگر درمورد‌‌ی مورچه مخملی اشاره می‌کند: این که چرا حشره انگارً سلاح‌های بسیاری در اختیار دارد، اما با‌ وجود داشتن مجموعه‌ی کاملی از ابزارهای دفاعی، هیچ موجودی به‌طور مداوم آن‌ها را شکار نمی‌کند (شکارچی تخصصی ندارند) و مورچه‌های مخملی نیز شکارچیان تهاجمی نیستند.

جوزف ویلسون، اکولوژیست تکاملی دانشگاه ایالتی یوتا، معتقد است که به گمان زیادً تعامل با برخی شکارچیان ناشناخته در قبل یا حال، عامل تکامل این ویژگی‌ها در مورچه‌های مخملی بوده است. ویلسون می‌گوید یا احتمالا این تنها یک تصادف خوشایند در تکامل باشد. او توضیح می‌دهد: «به‌گفتن زیست‌شناسان تکاملی، ما تلاش می‌کنیم برای این سازگاری‌ها دلیلی اشکار کنیم، اما بعضی اوقات‌اوقات تکامل به راه حلهایی رازآلود و غیرقابل پیش‌بینی عمل می‌کند.»