رژیم کتوژنیک امکان پذیر به اندام‌ها صدمه برساند_باماها

تعداد بسیاری از اینفلوئنسرها، ورزشکاران و افراد عادی، در کمال رضایت از رژیم غذایی کتوژنیک، کتون‌زا یا به‌کلمه «کتو» پیروی می‌کنند. رژیم کتو با افت کربوهیدرات‌ها و افزایش چربی در کنار پروتئین کافی، به بهبود سوخت‌و‌ساز بدن و در نهایت، به افت سریع وزن می‌انجامد.

با این حال، مطالعه‌ای تازه می‌گوید حذف قند و انباشتن بدن از خوراکی‌های چرب، امکان پذیر عوارض خطرناکی را به جستوجو داشته باشد. محققان در مطالعه‌ای که به‌تازگی در مجله‌ی ساینس ادونسز انتشار شده، گزارش دادند که موش‌ها بعد از تغذیه با نوع خاصی از رژیم کتو، دچار تراکم سلول‌های پیر در اندام‌های خود شدند.

سلول‌های پیر طبق معمولً با افزایش سن در بدن ما به وجود می‌آیند و می‌توانند کارکرد بافت‌ها را مختل کنند. با این حال، جستوجو‌کنندگان رژیم کتو امکان پذیر علاقه‌ای به کنار‌گذاشتن رژیم غذایی کم‌قند خود نداشته باشند. مطالعه، این چنین مشخص می کند که هنگامی موش‌ها به طور منظم از این رژیم غذایی فاصله می‌گرفتند، هیچ افزایشی در سلول‌های پیر مشاهده نمی‌شد.

نتایج مطالعه ثابت نمی‌کند که انواع گوناگون رژیم‌های کتوژنیک برای همه افراد زیان اور می باشند، اما شواهد مهمی را به عوارض بالقوه‌ی این رژیم غذایی می‌افزاید. در واقع، مطالعه می‌گوید ما باید محتاطانه‌تر عمل کنیم و هنگامی سخن بگویید از رژیم غذایی به بین می‌آید، دقت بیشتری داشته باشیم.

اما محبوبیت رژیم‌های کتوژنیک در بین افرادی که به جستوجو افت وزن، افت قند خون، بهبود کارکرد ورزشی یا دیگر مزایای آن می باشند، رو به افزایش است. رژیم کتو طبق معمولً ۷۰ تا ۸۰ درصد از کالری مورد نیاز بدن را از چربی و تنها ۵ تا ۱۰ درصد را از کربوهیدرات‌ها فراهم می‌کند. افراد با پیروی از رژیم کتو، وزن کم می‌کنند و آزمایشات بالینی، مزایای احتمالی این رژیم را در بیماری‌هایی همانند آلزایمر نیز نشان خواهند داد.

اما مقصد محققان از مطالعه‌ی تازه، جستجوی پیامدهای صدمه‌زای رژیم کتو نبوده است. دیوید گیوس، انکولوژیست پرتودرمانی و همکارانش در مرکز علوم درمانی دانشگاه تگزاس، در حال بازدید آثار رژیم کتو بر پی۵۳، پروتئینی قوی و حائز اهمیت در درمان سرطان بودند.

یکی از نقش‌های پی‌۵۳، سامان‌دهی پیرشدگی سلولی است. این پروتئین، سلول‌های تحت‌سختی و سرکش را ناچار می‌کند تا قبل از تشکیل مشکل، تقسیم‌شدن را متوقف کنند. سیستم ایمنی طبق معمولً سلول‌های پیر را از بین می‌برد. اما این سلول‌ها در صورت بقا، علتایجاد صدمه خواهد شد. برای مثال، اگر سلول‌های بنیادی دچار پیری شوند، می‌توانند توانایی ترمیم را در بافت‌ها تضعیف کنند. سلول‌های پیر نیز مولکول‌هایی را ترشح می‌کنند که می‌توانند علتایجاد التهاب و دیگر اثرات صدمه‌زا شوند.

محققان دریافتند که سطح پروتئین پی‌۵۳ در حیواناتی که رژیم کتو داشتند، افزایش یافت. این چنین، افزایش مولکول‌های دیگر نیز که نشان‌دهنده‌ی پیرشدگی سلول‌ها می بود، مشاهده شد. اما محققان می‌خواستند بدانند که آیا با تحول رژیم غذایی موش‌ها به رژیم غذایی عادی، سلول‌های پیر از بین می‌روال یا خیر. آزمایش نشان داد که بعد از وقفه‌ای سه هفته‌ای در رژیم کتو، سطح سلول‌های پیر تقریباً به حالت عادی بازگشته می بود.

گیوس و همکارانش این چنین اثرات پرهیز موقت از رژیم کتو، یا به‌کلمه «رژیم غذایی دوره‌ای» را بازدید کردند. تیم به زمان چهار روز موش‌ها را با غذایی پرچرب تغذیه کردند، سپس موش‌ها به زمان هفت روز غذای معمولی خوردند و این چرخه دو بار دیگر نیز تکرار شد. تجزیه‌و‌تحلیل اعضای بدن حیوانات نشان داد که سلول‌های آن‌ها دچار پیرشدگی نمی‌شوند.

محققان می‌گویند هنگامی موش‌ها به رژیم غذایی عادی خود بازگشتند، سلول‌های پیر به شدت ناپدید شدند و این شگفت‌انگیز است. سلول‌ها بعد از پیرشدگی بهبود نمی‌یابند، به این علت امکان پذیر که سلول‌های موش‌ها پیر نشده باشند. در عوض، سلول‌ها امکان پذیر دچار حالتی غیرفعال و شبیه پیرشدگی شده باشند که برگشت‌پذیر است.

یقیناً پیرشدگی سلول‌ها، همیشه به‌ معنی ناسالم‌بودن بافت نیست. به گفتن مثال، این سلول‌ها به بهبود زخم‌ها پشتیبانی می‌کنند. برخی محققان اعتقاد دارند که نمایش افزایش سلول‌های پیر، به تنهایی برای زیان اور بودن رژیم غذایی کافی نیست. این چنین، رژیم کتوژنیک انواع تعداد بسیاری دارد و انواع گوناگون این رژیم، از نظر منبع های چربی و پروتئین با یکدیگر تفاوت دارند. مطالعه‌ی تازه، فقط به بازدید تأثیر نوع خاصی از رژیم غذایی می‌پردازد. این بدین معنی نیست که نتیجه برای انواع گوناگون رژیم‌های کتوژنیک صادق است.

اگرچه نتایج مطالعه در انسان تکرار نشده است، گیوس خاطرنشان می‌کند که یافته‌ها امکان پذیر درسی باشد برای افرادی که از رژیم‌های کتو پیروی می‌کنند. او می‌گوید: «ما نمی‌گوییم این رژیم غذایی بد است، اما به گمان زیادً بعضی اوقات باید از آن دست بکشید.»